E-recepta to cyfrowy dokument zapisany w systemie P1, który zastąpił papierowy druk recepty. Otrzymasz ją SMS-em, e-mailem, w aplikacji mojeIKP albo jako wydruk informacyjny. W aptece wystarczy kod i PESEL lub kod kreskowy, ale przy recepcie rocznej trzeba pilnować dodatkowych terminów.
Jak otrzymać i zrealizować e-receptę?
E-recepta jest wystawiana elektronicznie przez osobę uprawnioną, a jej dane są dostępne na Internetowym Koncie Pacjenta. Elektroniczna forma ogranicza ryzyko błędnego odczytania pisma i pozwala sprawdzić dawkowanie oraz historię realizacji.
Jeżeli na jednym kodzie znajduje się kilka leków, każda pozycja jest traktowana jako osobna recepta. Dzięki temu różne leki z pakietu można zwykle wykupić w różnych aptekach. Kilka opakowań tego samego leku należy natomiast wykupić w tej samej aptece, choć nie trzeba robić tego podczas jednej wizyty.
Do apteki możesz przekazać e-receptę na jeden z poniższych sposobów:
| Metoda | Co pokazać w aptece | Czy potrzebny PESEL? |
|---|---|---|
| SMS | 4-cyfrowy kod dostępu | Tak, potrzebny jest PESEL pacjenta |
| Plik PDF z kodem kreskowym, na ekranie telefonu lub wydrukowany | Nie, jeśli farmaceuta skanuje kod kreskowy | |
| Wydruk informacyjny | Wydruk z kodem kreskowym | Nie |
Numer PESEL podajesz zawsze wtedy, gdy korzystasz z 4-cyfrowego kodu. Lek może wykupić także inna osoba. Powinna mieć kod i PESEL pacjenta albo wydruk informacyjny lub plik PDF z kodem kreskowym.
Ważność e-recepty a termin jej realizacji
Standardowa e-recepta jest co do zasady ważna przez 365 dni, ale lekarz może ustawić późniejszą datę rozpoczęcia realizacji. Nie oznacza to, że każdy lek można wykupić przez rok. Dla określonych produktów obowiązują krótsze terminy.
Najważniejsze wyjątki przedstawiają się następująco:
- Antybiotyki – e-receptę należy zrealizować w ciągu 7 dni od wystawienia albo od wskazanej daty realizacji.
- Leki psychotropowe i środki odurzające – recepta jest ważna 30 dni, także wtedy, gdy na dokumencie widnieje dłuższy okres leczenia.
- Indywidualnie przygotowywane preparaty immunologiczne – termin realizacji wynosi 120 dni.
Jeżeli lekarz wpisał na recepcie datę, od której można ją zrealizować, termin liczy się od tej daty. W przypadku niektórych leków, między innymi psychotropowych i odurzających, odroczenie daty nie wydłuża ustawowego terminu liczonego od wystawienia recepty.
Jak działa recepta roczna?
Recepta roczna, nazywana także receptą 365, może obejmować leczenie na maksymalnie 360 dni stosowania, wyliczone według dawkowania. Jej ważność przez rok nie oznacza jednak, że pierwszą wizytę w aptece można odłożyć na dowolny moment.
Pierwsze opakowanie każdego leku z recepty rocznej trzeba wykupić w ciągu 30 dni od daty wystawienia albo od wskazanej daty rozpoczęcia realizacji. Jeśli pacjent rozpocznie wykup później, farmaceuta pomniejsza ilość leku proporcjonalnie do liczby dni, które minęły. W praktyce może to oznaczać utratę części opakowań, a przy małej ilości przepisanych leków nawet całej pozycji.
Nie wystarczy wykupić w ciągu 30 dni tylko jednego leku z pakietu. Termin dotyczy pierwszego opakowania każdej pozycji. Każdy lek można rozpocząć w innej aptece, ale po częściowej realizacji pozostałe opakowania tego samego leku wykupuje się w tej samej placówce.
Obowiązują też limity ilości wydawanej podczas jednej wizyty. Zgodnie z zasadami wprowadzonymi od 21 września 2023 roku jednorazowo można otrzymać ilość leku wystarczającą maksymalnie na 120 dni stosowania. Jeżeli recepta obejmuje leczenie na dłużej, kolejną porcję można wydać po upływie 3/4 poprzedniego okresu. Przykładowo po wydaniu leku na 120 dni kolejna realizacja może przypadać po 90 dniach, z uwzględnieniem zasad dotyczących konkretnego produktu i dawkowania.
Recepta roczna nie obejmuje w tym znaczeniu leków psychotropowych i odurzających. Dla nich obowiązuje 30-dniowy termin realizacji, niezależnie od tego, jaki okres zaznaczono na recepcie. Jeśli apteka, w której rozpoczęto realizację, zostanie zamknięta, pozostałej części recepty co do zasady nie można przenieść do innej placówki. W takiej sytuacji należy skontaktować się z lekarzem, który może wystawić nową receptę.
E-recepta transgraniczna – jak ją zrealizować?
E-recepta transgraniczna to recepta elektroniczna wystawiona w jednym państwie, którą można zrealizować w innym kraju uczestniczącym w systemie wymiany. Lista państw może się zmieniać. Według przekazanych informacji rozwiązanie obejmuje między innymi Chorwację, Finlandię, Estonię, Łotwę, Czechy, Grecję, Portugalię i Hiszpanię. Docelowo system ma obejmować także pozostałe państwa Unii Europejskiej oraz kraje EFTA, czyli Islandię, Liechtenstein i Norwegię.
Przed pierwszą realizacją za granicą trzeba aktywować zgodę na IKP. Zgoda dotyczy wybranych państw i może zostać później wycofana. Realizacja wygląda następująco:
- Zaloguj się na Internetowe Konto Pacjenta.
- Wejdź w sekcję „Upoważnienia” i wybierz zgodę na obsługę e-recept za granicą.
- Wskaż kraj lub kraje, w których chcesz wykupywać leki, i zaakceptuj zgodę na przetwarzanie danych.
- Znajdź aptekę obsługującą e-recepty transgraniczne.
- Okaż dowód osobisty albo inny dokument tożsamości ze zdjęciem i zapoznaj się z informacją o przetwarzaniu danych.
Za granicą nie zrealizujesz transgranicznej e-recepty na leki psychotropowe, odurzające, recepturowe, produkty lecznicze Rpz, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego ani wyroby medyczne. Nie działa także recepta roczna wymagająca wydawania leków w partiach. W wielu przypadkach trzeba wykupić wszystkie przepisane leki jednorazowo, ponieważ częściowa realizacja może nie być dostępna.
Recepta transgraniczna jest pełnopłatna. Po powrocie do Polski można wystąpić do NFZ z wnioskiem o refundację, jeśli spełnione są wymagane warunki. Do wniosku może być potrzebny 44-cyfrowy klucz dostępu do e-recepty.
Najczęstsze pytania o realizację e-recepty
- Czy e-receptę można realizować częściowo? Tak, ale zasady zależą od rodzaju recepty i leku. Po wydaniu części opakowań tego samego leku pozostałą ilość trzeba wykupić w tej samej aptece. Przy e-recepcie transgranicznej częściowa realizacja może nie być możliwa.
- Czy można wykupić lek dla innej osoby? Tak. Trzeba mieć 4-cyfrowy kod i PESEL pacjenta albo dokument z kodem kreskowym, na przykład PDF lub wydruk informacyjny.
- Co zrobić po zamknięciu apteki? Jeśli realizacja recepty, zwłaszcza rocznej, została rozpoczęta, skontaktuj się z lekarzem i przedstaw sytuację. Pozostała część może nie być dostępna w innej aptece.
- Czy aplikacja mojeIKP jest konieczna? Nie. Ułatwia dostęp do dokumentów, ale e-receptę można otrzymać również SMS-em, e-mailem lub na wydruku.
Największe ryzyko przy recepcie rocznej wynika z pomylenia jej rocznej ważności z terminem rozpoczęcia realizacji. Wykupienie pierwszego opakowania każdego przepisanego leku w ciągu 30 dni pozwala zachować pełną ilość wynikającą z recepty, o ile nie obowiązuje krótszy termin właściwy dla danego produktu.
Informacje dotyczące terminów i realizacji recept mogą zależeć od aktualnych przepisów oraz rodzaju leku. W razie wątpliwości sprawdź dane na Internetowym Koncie Pacjenta lub poproś farmaceutę i lekarza o wyjaśnienie konkretnej recepty.
