Przeterminowanych leków nie wyrzucaj do kosza ani nie wylewaj do kanalizacji. Oddaj je do specjalnego pojemnika w wybranej aptece albo do lokalnego PSZOK-u. Igły i strzykawki traktuj jako odpady medyczne ostre, a nie zwykłe leki.
Jak przygotować leki do oddania?
Przed przekazaniem leków sprawdź datę ważności oraz termin stosowania po otwarciu. Preparat, którego nie można już bezpiecznie użyć, potraktuj jako odpad farmaceutyczny. Postępuj według tych kroków:
- Wyjmij kartonowe pudełka i papierowe ulotki. Wyrzuć je do pojemnika na papier.
- Nie wyjmuj tabletek ani kapsułek z blistrów. Pozostaw je w listkach lub oryginalnych opakowaniach.
- Syropy, krople i zawiesiny zostaw w szczelnie zamkniętych butelkach. Nie wylewaj ich do zlewu ani toalety.
- Maści i kremy oddaj w tubkach lub słoiczkach, a aerozole w nieuszkodzonych opakowaniach.
Nie trzeba przelewać ani przesypywać preparatów do innych pojemników. Oryginalne opakowanie ogranicza ryzyko kontaktu z zawartością i ułatwia jej bezpieczne unieszkodliwienie.
Gdzie oddać przeterminowane leki?
Najbliższego punktu szukaj w lokalnych źródłach informacji o gospodarowaniu odpadami. Leki mogą przyjmować:
- wybrane apteki wyposażone w specjalne pojemniki na odpady farmaceutyczne,
- PSZOK, czyli Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych,
- inne punkty wskazane przez gminę, na przykład przychodnie, szpitale lub urzędy, jeśli prowadzą lokalną zbiórkę,
- SZOP lub podobny mobilny punkt zbierania odpadów problemowych, jeżeli działa w danej miejscowości.
Apteka nie ma ustawowego obowiązku przyjmowania przeterminowanych leków. Pojemniki działają zwykle w ramach umowy placówki z gminą lub miastem. Jeśli nie widzisz kontenera, zapytaj farmaceutę albo sprawdź listę punktów na stronie urzędu gminy.
Co można wrzucić do pojemnika na leki?
Pojemnik na odpady farmaceutyczne jest przeznaczony dla nieużytecznych preparatów, ale nie dla wszystkich odpadów medycznych. Najważniejsze rozróżnienie przedstawia tabela:
| Dozwolone w pojemniku na leki | Niedozwolone – odpady medyczne lub inne |
|---|---|
| Tabletki i kapsułki w blistrach lub opakowaniach | Igły, strzykawki i ampułkostrzykawki |
| Syropy, krople i zawiesiny w szczelnie zamkniętych butelkach | Zużyte opatrunki, bandaże i gaziki |
| Maści i kremy w tubkach lub słoiczkach | Termometry rtęciowe i ciśnieniomierze |
| Aerozole w nieuszkodzonych opakowaniach oraz nieotwarte ampułki | Kartonowe pudełka, ulotki i papierowe opakowania |
Do tej kategorii mogą należeć także niepotrzebne suplementy diety. Zasady konkretnego pojemnika mogą jednak określać jego oznaczenie lub regulamin punktu, dlatego przy nietypowych produktach sprawdź informacje u operatora zbiórki.
Dlaczego nie wolno wyrzucać leków do kanalizacji?
Substancje czynne z leków mogą przedostać się do ścieków, gleby i wód gruntowych. Oczyszczalnie nie zawsze usuwają je całkowicie, więc pozostałości farmaceutyków mogą trafiać do rzek i innych zbiorników wodnych. Wpływają wtedy na rośliny, zwierzęta oraz organizmy wodne.
W przypadku antybiotyków nieprawidłowe postępowanie może sprzyjać rozwojowi antybiotykooporności. Leki hormonalne i inne substancje farmaceutyczne także mogą zaburzać równowagę środowiska. Z tego powodu nie wylewaj syropów, kropli ani innych płynnych preparatów do odpływu i nie wrzucaj leków do odpadów zmieszanych.
Nie należy również przyjmować preparatu po terminie ważności. Producent gwarantuje jego jakość, skuteczność i bezpieczeństwo tylko do wskazanej daty, pod warunkiem prawidłowego przechowywania. Po tym czasie lek może działać słabiej, nie zadziałać wcale albo zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Krótszy termin może wynikać także z informacji „zużyć w ciągu…” po otwarciu opakowania.
Najczęstsze pytania
Czy każda apteka musi przyjąć przeterminowane leki?
Nie. Apteka przyjmuje leki, jeśli uczestniczy w lokalnym programie zbiórki i ma odpowiedni pojemnik. Aktualnych informacji szukaj na stronie miasta lub gminy. Możesz też zapytać farmaceutę, czy dana placówka prowadzi taką zbiórkę.
Co zrobić z igłami i strzykawkami?
Nie wrzucaj ich do pojemnika na zwykłe leki. To odpady medyczne ostre, które mogą zranić osoby zajmujące się sortowaniem i transportem odpadów. Sposób ich odbioru zależy od lokalnych zasad. Sprawdź w urzędzie gminy, PSZOK-u lub w punkcie zbiórki, czy dana placówka przyjmuje igły i strzykawki.
Jak znaleźć punkt zbiórki?
Sprawdź stronę internetową swojej gminy lub miasta, wyszukując informacje o zbiórce przeterminowanych leków, aptekach z pojemnikami i PSZOK-u. Jeśli wybierasz aptekę, wcześniej potwierdź, że przyjmuje odpady farmaceutyczne.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: leki oddaj w blistrach, butelkach, tubkach lub aerozolach do wyznaczonego punktu, a opakowania papierowe segreguj osobno. Nie wrzucaj leków do śmieci i nie wylewaj ich do kanalizacji.
Artykuł ma charakter informacyjny. Lokalne zasady przyjmowania leków, igieł i innych odpadów medycznych mogą się różnić, dlatego w razie wątpliwości sprawdź informacje w swojej gminie lub PSZOK-u.
