Symbole na opakowaniach kosmetyków dzielą się na obowiązkowe, wynikające z przepisów, oraz dobrowolne, stosowane jako oznaczenia ekologiczne, etyczne lub marketingowe. Informują między innymi o trwałości produktu, sposobie użycia, składzie, recyklingu i certyfikacji. Najważniejszy dla bezpieczeństwa jest symbol PAO, czyli otwarty słoiczek z liczbą miesięcy.
Obowiązkowe i dobrowolne oznaczenia na kosmetykach
Podstawowe informacje na etykiecie wynikają z Rozporządzenia 1223/2009/WE dotyczącego produktów kosmetycznych. Producent musi zapewnić między innymi dane osoby odpowiedzialnej za produkt, ilość nominalną, skład INCI, numer partii, funkcję kosmetyku oraz datę minimalnej trwałości albo oznaczenie PAO.
Nie każdy znak na opakowaniu ma jednak taki sam status. Część symboli jest wymagana prawem, a inne producent umieszcza dobrowolnie, aby poinformować o właściwościach opakowania, sposobie zagospodarowania odpadów albo deklarowanych standardach etycznych.
| Symbol | Nazwa | Obowiązkowy | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| Otwarty słoiczek, np. 12M | PAO | W określonych przypadkach | Czas bezpiecznego używania po otwarciu |
| Ręka na książce | Odesłanie do informacji | W określonych przypadkach | Ważne informacje znajdują się na ulotce lub dołączonej kartce |
| Trójkąt ze strzałek | Symbol recyklingu | Nie | Informacja o możliwości odzysku opakowania, zależna od materiału i lokalnych zasad |
| Dwie strzałki w kole | Zielony Punkt | Nie | Producent uczestniczy w systemie odzysku opakowań |
| Króliczek | Cruelty-free | Nie | Deklaracja dotycząca nietestowania produktu lub składników na zwierzętach |
| Płomień | Oznaczenie łatwopalności | Gdy wymagają tego właściwości produktu | Produkt należy trzymać z dala od ognia i źródeł ciepła |
Co oznaczają najczęściej spotykane symbole?
PAO – otwarty słoiczek
PAO to skrót od angielskiego Period After Opening. Symbol przedstawia otwarty słoiczek, a zapis umieszczony obok, na przykład 6M, 12M lub 24M, oznacza liczbę miesięcy, przez które kosmetyk może być używany od pierwszego otwarcia.
PAO nie jest datą produkcji. Nie mówi też, ile czasu produkt może leżeć zamknięty. Dotyczy okresu po otwarciu, gdy kosmetyk ma kontakt z powietrzem, skórą i drobnoustrojami. Po otwarciu zapisz na opakowaniu datę rozpoczęcia używania i kontroluj zarówno upływ PAO, jak i wygląd, zapach oraz konsystencję produktu. Nieprawidłowe przechowywanie może pogorszyć jego stan wcześniej.
W przypadku kosmetyków o trwałości do 30 miesięcy stosuje się zwykle datę minimalnej trwałości, często poprzedzoną określeniem „Najlepiej zużyć przed końcem” albo symbolem klepsydry. Przy dłuższej trwałości zamkniętego produktu stosuje się PAO. Produkty jednorazowe lub takie, które pozostają stabilne i nie mają kontaktu ze środowiskiem zewnętrznym, mogą nie mieć ani daty, ani PAO.
Ręka na książce
Symbol ręki na książce oznacza, że pełne informacje o kosmetyku znajdują się na dołączonej ulotce, kartce, etykiecie albo innym materiale. Stosuje się go przede wszystkim wtedy, gdy na małym opakowaniu brakuje miejsca na skład INCI, ostrzeżenia lub instrukcję użytkowania.
Nie traktuj tego znaku jako dekoracji. Przed użyciem odszukaj dołączoną informację i sprawdź skład, ostrzeżenia oraz sposób stosowania. INCI to międzynarodowe nazewnictwo składników kosmetycznych. Jeśli lista nie mieści się na opakowaniu, właśnie ten symbol wskazuje, gdzie jej szukać.
Recykling i Zielony Punkt
Trójkąt złożony ze strzałek oraz oznaczenia materiału, takie jak PET, HDPE, LDPE lub ALU, pomagają rozpoznać tworzywo opakowania. Nie oznaczają jednak automatycznie, że każdą jego część można wrzucić do dowolnego pojemnika. Sposób segregacji zależy od materiału, konstrukcji opakowania i lokalnych zasad.
Zielony Punkt, czyli dwie strzałki tworzące koło, ma inne znaczenie. Potwierdza udział producenta w systemie odzysku opakowań. Nie jest symbolem recyklingu i nie świadczy sam w sobie o ekologiczności kosmetyku. Przed wyrzuceniem rozdziel elementy opakowania, jeśli można to zrobić bezpiecznie, i sprawdź zasady segregacji obowiązujące w twojej gminie.
Płomień
Symbol płomienia ostrzega, że produkt lub jego zawartość są łatwopalne. Najczęściej spotyka się go na aerozolach, takich jak dezodoranty i lakiery do włosów.
Takiego opakowania nie należy przechowywać przy grzejniku, ogniu ani w pełnym słońcu. Nie wolno go przekłuwać ani spalać, również po opróżnieniu. Zawsze stosuj się do ostrzeżeń zamieszczonych na etykiecie.
Certyfikaty, króliczek i hasła ekologiczne
Symbole cruelty-free, wegańskie oraz ekologiczne są zazwyczaj dobrowolne. Certyfikat powinien być związany z konkretną organizacją, określonymi kryteriami i procedurą oceny, często obejmującą dokumentację lub zewnętrzny audyt. Sam obrazek króliczka albo zielony listek nie dowodzi jeszcze, że produkt uzyskał niezależne potwierdzenie.
Dotyczy to także haseł „BIO”, „naturalny” i „eko”. Jeśli nie towarzyszy im rozpoznawalny znak certyfikujący oraz informacja o właścicielu standardu, mogą być wyłącznie elementem komunikacji marketingowej. Takie przedstawianie produktu jako bardziej ekologicznego, niż wynika to z faktów, określa się jako greenwashing.
Przy ocenie deklaracji sprawdź:
- Nazwę certyfikatu – powinna wskazywać konkretny standard lub organizację.
- Zakres deklaracji – kosmetyk wegański nie musi być ekologiczny, a produkt cruelty-free nie musi mieć naturalnego składu.
- Informację o kryteriach – wiarygodny znak powinien mieć opis wymagań i sposobu kontroli.
- Skład INCI – hasło na froncie opakowania nie zastępuje listy składników.
Warto też zachować ostrożność wobec symbolu króliczka. W Unii Europejskiej obowiązują ograniczenia dotyczące testowania kosmetyków i ich składników na zwierzętach, dlatego dobrowolny znak nie zawsze dodaje informację, której nie zapewniają już przepisy. Może jednak odwoływać się do dodatkowych zasad przyjętych przez konkretną organizację.
Jak czytać etykietę kosmetyku?
Najpierw sprawdź funkcję produktu i ostrzeżenia, a następnie datę minimalnej trwałości lub PAO. Przy małym opakowaniu poszukaj symbolu ręki na książce i dołączonej ulotki. Skład INCI pomoże ocenić obecność substancji, na które jesteś uczulony, natomiast symbole ekologiczne i etyczne traktuj jako deklaracje wymagające weryfikacji.
Symbole nie zastępują rozsądnej oceny produktu, ale ułatwiają szybkie sprawdzenie jego trwałości, zasad używania i sposobu postępowania z opakowaniem. Czytanie etykiety pozwala podejmować decyzję na podstawie informacji, a nie samego wyglądu opakowania.
